Perkütan Nefrolitotomi (PNL) Nedir ?
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) böbrek taşlarının tedavisinde kullanılan endoskopik bir cerrahi tedavi
seçeneğidir. Perkütan kelimesi ciltten girilerek anlamına, nefrolitotomi ise taşların böbrek dışına çıkarılması anlamına gelmektedir. Bu yöntemde böbreğe ulaşılmak üzere vücut yan bölgesinden 8-10 mm bir kesi yapılmaktadır. Sonrasında özel endoskopik sistemler ile böbrek içindeki odacıklara ulaşılır ve taşlar özel aletler ile küçük parçalara ayrılarak vücut dışına çıkarılır.
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) uzun aksı 2 cm den büyük ve kompleks böbrek taşlarının tedavisinde günümüzde birincil seçenek olarak kabul edilmektedir. PNL böbrek taşlarının cerrahi tedavisinde etkin ve güvenli bir tedavi yöntemi olarak 1976 yılından beri uygulanmaktadır. PNL yüksek taşsızlık oranları ile kendini ispatlamış bir cerrahi yöntemdir.
Ancak günümüzde böbrek üzerindeki travmanın en aza indirilebilmesi için daha minyatür aletler ile bu işlemler yapılmakta ve 3-5 mm’lik kesiler ile son derece başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir.
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) ameliyatı hasta yüzüstü (pron) ya da sırt üstü (supin) yatar pozisyonda yapılabilmektedir. Sırt üstü pozisyonda yapılmasının anestezi açısından oldukça önemli avantajları bulunmaktadır. İşlem sırasında kalp ve akciğer işlevlerinin etkilenme ihtimali daha azdır. Ayrıca işlem sırasında ayrıca pozisyon değişikliği gerekmediğinden de cerrahi süresi anlamlı düzeyde kısalmaktadır. Yine yapılan bazı çalışmalarda ameliyat sırasında kanama olma ihtimali ve işlem sonrasında ateş yükselmesi gibi komplikasyonlarında bu pozisyonda daha az görüldüğü bildirilmiştir.
PNL Ameliyatı Ne Kadar Sürer ?
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) ameliyatının süresi genellikle taşın boyutuna bağlıdır. Ancak bu tür cerrahi işlemlerde genellikle 2 saatlik bir sürede işlemin tamamlanması hedeflenir ve bu sürenin aşılması durumunda ikinci bir seansta da işlemin tamamlanması gerekebilir. Bu süre taşın boyutuna, sertliğine, taşı parçalamak için kullanılacak ekipmanların özelliklerine göre değişmektedir.
PNL Ameliyatından Sonra Hastanede Ne Kadar Kalmak Gerekir ?
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) ameliyatında standart 10 mm lik girişlerin yapılması durumunda hastanede 2-3 gün kadar kalınması gerekebilmektedir. Ancak günümüzde yaygın olarak kullanmakta olduğumuz minyatürize sistemler ile böbrek üzerine travma daha az olduğundan hastalar ertesi gün taburcu olabilmektedir.
PNL Ameliyatının Başarı Oranı Nedir ?
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) ameliyatında başarı üzerine etki eden pek çok faktör vardır. Bu faktörler taşın hacmi, yerleşim yeri, böbrekte yapısal anormallikler, kullanılan cerrahi ekipman ve cerrahın tecrübesi olarak sıralanabilir. Taşın böbreğin neredeyse tamamını kapladığı olgular haricinde başarı şansı %95 civarındadır.
Mini-PNL Nedir? ve Avantajları Nelerdir?
Mini-PNL, 3-5 mm lik kesiler ile minyatürize sistemler ile yapılan PNL ameliyatıdır. Mini-PNL işlemi ilk olarak aslında 1998 yılında tanımlanmıştır. Ancak bu işlem önceleri yalnızca çocuk hastalarda uygulanırken artık özgün cerrahi ekipmanların erişkinler için de geliştirilmesi ile erişkinlerde de rutin olarak uygulanabilmektedir.
Mini-PNL işleminin standart PNL işlemine göre en önemli avantajı böbreğe daha küçük bir yerden girilmesi sayesinde böbrek üzerine olan travmanın daha az olmasıdır. Bu sayede kanama ve işlem sonrası ağrı çok daha az görülmektedir. Ayrıca işlem sonrası böbrek için bırakılan tüplere daha az ihtiyaç kalmakta ve bu sayede hastalar 24 saat içinde taburcu edilebilmektedir.
Supin Pozisyonda Mini-PNL Nedir ve Avantajları Nelerdir ?
Supin pozisyonda hasta standart uygulamaların aksine sırt üstü yatırılmaktadır. Bu sayede işlem sırasında herhangi bir pozisyonel değişikliğe gerek kalmadan işlem tamamlanabilmektedir. Bu sayede hem anestezi ve işlem süresi kısalmakta hem de pozisyon değişikliğine bağlı yaralanma ihtimali en aza indirilebilmektedir.
Supin pozisyonda cerrahinin başka bir önemli avantajı da işlem sırasında kalp ve akciğer fonksiyonlarında etkilenmenin daha az olmasıdır. Bu durum özellikle ileri yaşta, kalp ve akciğer rahatsızlıkları olan bireylerde daha da önem kazanmaktadır.
Supin pozisyonun bir diğer önemli avantajı da işlem sırasında kırılan taş parçalarının böbrekten dışarıya çok daha kolay bir şekilde tahliye edilebilmesidir. Ayrıca işlem sırasında böbrek içindeki basınçlar da çok daha düşük olduğundan ameliyat sonrası enfeksiyona bağlı ateş vb. komplikasyonlar da daha az görülmektedir.
PNL Ameliyatı Sorasında Ağrı Olur Mu ?
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) sırasında ciltten bir kesi ile böbreğe girilmesi gerektiğinden ağrı olma ihtimali mevcuttur. Ancak işlemin minyatürize aletler ile yapılması sayesinde bu olumsuz etki en aza indirgenebilmektedir. Ayrıca yine mini-PNL sonrasında böbrek içinde bir tüp bırakılması gerekmediği için ağrı da daha az olabilmektedir.
Perkütan Nefrolitotomi (PNL) ameliyatından idrar yollarında bir sonda takılması gerekebilmektedir. Bu sondaya bağlı olarak da bir miktar ağrı a da idrar yollarında yanma gelişebilmektedir. Ancak bizim klinik uygulamamızda bu sonda anestezinin etkisi geçip birey kendisi tuvalete gidebilir hale geldiğinde (ameliyattan 3-4 saat sonra) alınmaktadır.